Wat is de ziekte van Ledderhose?
De ziekte van Ledderhose of Plantaire Fibromatose is een aandoening waarbij in een peesplaat onder de voet harde knobbels (noduli) optreden door goedaardige woekering. Het ontstaan van de knobbels en de knobbels zelf zijn in principe pijnloos (asymptomatisch), maar kunnen leiden tot pijnklachten. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de grootte en/of de lokatie van de knobbel, of door een standafwijking van de voet, waarbij de knobbel onder druk komt in een staande houding. Ook ’s morgens bij het uit bed stappen kan de aangedane voet kortstondige pijnscheuten geven, die afnemen bij beweging.
De oorzaak is helaas onbekend. Wel is bekend dat de ziekte van Ledderhose erfelijk is, meestal rond middelbare leeftijd begint en vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Deze aandoening is vergelijkbaar met de ziekte van Dupuytren, waarbij er bindweefsel verharding in de hand optreedt.
Wat is de oorzaak?
De oorzaak van de ziekte van ledderhose is niet bekend. Wel is bekend dat er een aantal (erfelijke) risicofactoren zijn:
- Roken
- Diabetes
- Erfelijke aanleg
- Alcohol
Wat zijn de symptomen?
De ziekte van ledderhose kenmerkt zich aan de knobbels in de peesplaat (fascia plantaris) onder de voet. Deze knobbels kunnen ook aanwezig zijn zonder dat er klachten zijn. Zijn er wel klachten dan presenteert zich dit tijdens en na het wandelen en drukpijn op de knobbel. In een later stadium kan er sprake zijn van standsafwijkingen van de tenen.
Wat zijn andere behandelmethoden naast Shockwave?
Naast het shockwave traject is het belangrijk om zolen aan te schaffen. Hierdoor wordt de peesplaat optimaal belast en is de kans het grootst dat de shockwave effectief is.
Mocht de shockwave niet voldoende helpen kan er worden gekozen, in overleg met een arts, voor een cortisoneninjectie. Helpt een cortisoneninjectie ook niet dan is het operatief verwijderen van de knobbels de laatste optie.
Behandeling van ziekte van Ledderhose
Zolang er weinig tot geen pijn is, is behandeling niet noodzakelijk. In eerste instantie zal geprobeerd worden de druk op de knobbels te verminderen door middel van zooltjes of aanpassingen aan de schoenen, om zo de voetpijn te verminderen. Indien dit niet voldoende verlichting biedt, kan overwogen worden om de knobbels operatief te laten verwijderen (fasciotomie), maar dit kan resulteren in pijnlijk littekenweefsel. Niet-chirurgische opties omvatten medicatie of bestraling. Het aanbrengen van gel (Verapamil) op de knobbels kan de collageenproductie verminderen. Bestraling van de knobbels kan ook de activiteit van het proces verminderen. Corticosteroïde-injecties kunnen op korte termijn pijnvermindering bieden, maar worden op lange termijn afgeraden vanwege mogelijke bijwerkingen.
Shockwave bij Morbus Ledderhose
Uit preliminair onderzoek naar het effect van hoog energetische gefocuseerde shockwave bij de ziekte van Ledderhose is gebleken dat na twee behandeling de pijn verminderde. Daarnaast verzachtten de knobbels en werden er geen bijwerkingen gevonden.
Afspraak maken voor shockwavetherapie bij Morbus Ledderhose
Omdat de knobbels niet altijd van buitenaf zichtbaar zijn en om de ziekte Ledderhose te kunnen onderscheiden van andere knobbelvorming in de voet zoals een ganglion, of andere oorzaken van pijn onder de voet zoals bij fasciopathie plantaris, zal er een echo gemaakt worden om de precieze oorzaak in beeld te brengen. Hierdoor kan ook de grootte en het verdere beloop vervolgd worden. Neem voor meer informatie contact met ons op.
Veelgestelde vragen over de ziekte van Ledderhose
Is een bult onder de voet altijd de ziekte van Ledderhose?
Nee. Bij de ziekte van Ledderhose ontstaan door goedaardige woekering harde knobbels in de peesplaat onder de voet. Maar er zijn ook andere vormen van knobbelvorming in de voet, zoals een ganglion. En pijn onder de voet kan ook een andere oorzaak hebben, zoals fasciitis plantaris. Bovendien zijn de knobbels niet altijd van buitenaf zichtbaar. Daarom maken wij een echografie om de precieze oorzaak in beeld te brengen.
Is de ziekte van Ledderhose erfelijk?
Ja. De oorzaak van de ziekte van Ledderhose is niet bekend, maar wel is bekend dat de ziekte erfelijk is. Ook komt ze vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bekende risicofactoren zijn erfelijke aanleg, roken, diabetes en alcohol.
Doet de ziekte van Ledderhose pijn?
Niet altijd. De knobbels en het ontstaan ervan zijn in principe pijnloos, maar ze kunnen wel pijnklachten geven. Dat gebeurt bijvoorbeeld door de grootte of de plek van een knobbel, of door een standafwijking van de voet waardoor de knobbel bij staan onder druk komt. Heeft u klachten, dan voelt u die tijdens en na het wandelen en bij druk op de knobbel. Ook kan de voet ’s ochtends bij het uit bed stappen kort pijnscheuten geven, die afnemen als u beweegt.
Hoe verloopt de ziekte van Ledderhose?
De ziekte begint meestal rond de middelbare leeftijd. De knobbels in de peesplaat kunnen aanwezig zijn zonder dat u er klachten van heeft. Zolang u weinig tot geen pijn heeft, is behandeling niet noodzakelijk. In een later stadium kunnen de tenen een standsafwijking krijgen. Met een echo kunnen wij de grootte van de knobbels en het verdere verloop volgen.
Hoe wordt de ziekte van Ledderhose behandeld?
In eerste instantie wordt geprobeerd de druk op de knobbels te verminderen met zooltjes of aanpassingen aan de schoenen. Uit voorlopig onderzoek naar hoogenergetische, gefocuste shockwave bleek dat de pijn na twee behandelingen verminderde, de knobbels zachter werden en er geen bijwerkingen werden gevonden. Helpt shockwave onvoldoende, dan kan in overleg met een arts gekozen worden voor een cortisone-injectie. Die kan op korte termijn de pijn verminderen, maar wordt op lange termijn afgeraden vanwege mogelijke bijwerkingen. Operatief verwijderen van de knobbels is de laatste optie en kan pijnlijk littekenweefsel geven.
Wat is het verband tussen de ziekte van Ledderhose en Dupuytren?
De ziekte van Ledderhose, ook wel plantaire fibromatose genoemd, is vergelijkbaar met de ziekte van Dupuytren. Bij Dupuytren ontstaat bindweefselverharding in de hand, bij Ledderhose ontstaan knobbels in de peesplaat onder de voet. Een ernstigere vorm van Dupuytren wordt onder meer in verband gebracht met bindweefselknobbels op andere plekken, zoals de knobbels op de voetzool bij Ledderhose.
